Pagat në Kosovë vazhdojnë të mbeten shumë më të ulëta se çmimet e pasurive të paluajtshme, veçanërisht në Prishtinë, duke e bërë blerjen e një banese gjithnjë e më të paarritshme për familjet me të ardhura mesatare.
Sipas të dhënave, paga mesatare bruto në Kosovë është rreth 639 euro, që përkthehet në afërsisht 575 euro neto. Kjo do të thotë se një çift ku të dy punojnë dhe marrin pagë mesatare siguron rreth 1 150 euro në muaj.
Në anën tjetër, çmimi mesatar i banesave në Prishtinë arrin rreth 1 200 euro për metër katror. Një banesë prej 90 metrash katrorë kushton afërsisht 108 mijë euro, shumë që për shumicën e familjeve është e paarritshme pa kredi bankare.
Duke marrë parasysh shpenzimet bazë të jetesës, një kursim realist për një çift nuk kalon 25 për qind të të ardhurave mujore, ose rreth 287 euro. Kjo përkthehet në rreth 3 444 euro kursim në vit.
Me këtë ritëm, një çift do të kishte nevojë për më shumë se 31 vjet punë të pandërprerë për të blerë një banesë pa kredi. Në kushte reale jetese, me fëmijë, inflacion dhe rritje të vazhdueshme të çmimeve të banesave, kjo periudhë zgjatet në 33 deri në 35 vjet.
Të dhënat tregojnë qartë se për familjet me paga mesatare, blerja e banesës pa ndihmë financiare është pothuajse e pamundur. Si pasojë, kreditë afatgjata dhe mbështetja nga diaspora mbeten zgjidhja kryesore për shumë familje.
Mungesa e politikave për banim të përballueshëm po e thellon krizën sociale dhe po shton pabarazitë ekonomike. Ekspertët paralajmërojnë se pa ndërhyrje serioze nga institucionet, hendeku mes pagave dhe çmimeve të banesave do të vazhdojë të zgjerohet.
Këto llogaritje janë bërë duke përdorur të dhëna mbi pagën mesatare dhe çmimet e banesave, të përpunuara përmes inteligjencës artificiale, për të paraqitur një pasqyrë sa më reale të situatës aktuale.
