Mesazhet mashtruese shpesh duken si njoftime të zakonshme: një pako që nuk dorëzohet, një pagesë e refuzuar ose një paralajmërim se llogaria do të mbyllet. Synimi është t’ju shtyjnë të hapni një lidhje, të jepni të dhëna ose të shkarkoni një skedar pa e kontrolluar kërkesën.
Urgjenca është arsye për të ndaluar
Një afat prej pak minutash nuk është provë se mesazhi është i vërtetë. Lexojeni edhe një herë dhe pyesni veten: a prisja një njoftim të tillë? A po kërkohet diçka që mund ta kontrolloj vetë?
Shembull ilustrues: merrni një SMS për një “tarifë të vogël dorëzimi”, megjithëse nuk keni porositur asgjë. Mos plotësoni formularin nga SMS-ja. Nëse prisni një pako tjetër, kontrollojeni porosinë nga aplikacioni ose faqja që përdorni zakonisht.
Kontrolloni dërguesin dhe adresën
Emri dhe logoja mund të kopjohen. Shikoni adresën e plotë të dërguesit dhe domenin e lidhjes; një shkronjë e ndryshuar ose një emër marke brenda një adrese të gjatë mund t’ju mashtrojë. Edhe një tekst pa gabime drejtshkrimore mund të jetë mashtrim.
Sipas udhëzuesit të FTC-së për phishing, kontrolli më i sigurt është të kontaktoni organizatën përmes një numri ose faqeje që e njihni vetë, jo përmes të dhënave brenda mesazhit të dyshimtë.
Mos jepni kodet e hyrjes
Trajtojini kodet e verifikimit si çelësa të llogarisë. Mos ia dërgoni dikujt në bisedë dhe mos i vendosni në një faqe të hapur nga një mesazh i papritur. Nëse një “mik” kërkon para ose një kod, telefonojeni në numrin që keni ruajtur më parë.
Nëse keni klikuar tashmë
- Nëse vetëm hapët lidhjen, mbylleni dhe mos vazhdoni me formularin apo shkarkimin.
- Nëse dhatë fjalëkalimin, hapni vetë shërbimin zyrtar, ndryshojeni dhe kontrolloni seancat aktive. Ndryshojeni edhe në llogari të tjera ku e keni ripërdorur.
- Nëse dhatë të dhëna pagese, kontaktoni menjëherë bankën përmes kanalit të saj zyrtar.
- Nëse shkarkuat një skedar të dyshimtë, përditësoni mbrojtjen e pajisjes dhe kryeni kontroll sigurie.
Një zakon që ndihmon çdo ditë
Para çdo veprimi, bëni këtë kontroll: çfarë kërkohet, kush e kërkon dhe si mund ta verifikoj jashtë mesazhit? Raportojeni si phishing në aplikacionin e emailit ose të mesazheve. Mos e përcillni lidhjen e rrezikshme te të tjerët si mënyrë paralajmërimi; shpjegoni çfarë ndodhi pa i nxitur ta hapin.
Lexoni edhe
