Tri institucionet kryesore të Kosovës, Kuvendi, Qeveria dhe Presidenca, po vazhdojnë të udhëhiqen nga zyrtarë me status të përkohshëm, ndërsa pas betimit të deputetëve të legjislaturës së re janë ngritur pikëpyetje të reja për legjitimitetin e tyre.
Albin Kurti vazhdon të jetë kryeministër në detyrë pas shpërbërjes së Kuvendit dhe zgjedhjeve të parakohshme të 7 qershorit. Në të njëjtën kohë, Albulena Haxhiu ushtron detyrën e presidentes që nga 4 prilli, pas përfundimit të mandatit të Vjosa Osmanit.
Megjithatë, të dy kanë dhënë betimin si deputetë të legjislaturës së re më 6 gusht. Pikërisht ky zhvillim ka hapur debat nëse mund të vazhdojnë njëkohësisht të mbajnë edhe funksionet ekzekutive dhe institucionale.
Vëzhgues nga KDI dhe GLPS vlerësojnë se anëtarët e Qeverisë që janë zgjedhur deputetë nuk duhet të vazhdojnë ushtrimin e posteve ekzekutive, duke iu referuar Ligjit për Qeverinë dhe parimit të ndarjes së pushteteve.
Sipas tyre, situata krijon probleme edhe për vendimmarrjen institucionale, pasi vendimet e zyrtarëve që ushtrojnë detyra të përkohshme mund të kontestohen dhe, në raste të caktuara, edhe të anulohen.
Çështja shihet si edhe më problematike në rastin e Haxhiut. Ajo vazhdon të ushtrojë detyrën e presidentes, ndonëse tashmë është betuar si deputete. Sipas GLPS-së, me betimin e saj si deputete mund të mos ekzistojë më baza kushtetuese për vazhdimin e ushtrimit të detyrës së presidentes.
Në anën tjetër, Kurti ka deklaruar se do të vazhdojë të jetë kryeministër në detyrë, duke u zotuar se do t’i respektojë kufizimet e përcaktuara me ligj.
Kriza është komplikuar edhe më shumë nga moskonstituimi i Kuvendit. Sipas aktgjykimit të Gjykatës Kushtetuese të përmendur në raportim, Kuvendi duhej të konstituohej brenda 30 ditësh nga certifikimi i rezultateve të zgjedhjeve. Ky afat, sipas interpretimit të disa aktorëve, ka skaduar më 7 gusht.
Vetëvendosje, ndërkaq, mban qëndrimin se afati duhet të llogaritet nga 6 gushti, kur nisi seanca konstituive. Ndërkohë, Kurti nuk ka propozuar ende kandidatin për kryetar të Kuvendit dhe po kërkon një marrëveshje politike për çështjen e presidentit.
Ekspertët paralajmërojnë se zvarritja e funksionalizimit të institucioneve mund të ketë pasoja të drejtpërdrejta për qytetarët, duke vonuar vendimmarrjen, reformat dhe adresimin e problemeve të vendit. Kriza mund të ndikojë edhe në marrëdhëniet ndërkombëtare të Kosovës dhe në fondet e Bashkimit Evropian të parapara për vendin.
Në këtë situatë, mbetet në pikëpyetje se sa gjatë mund të vazhdojë funksionimi i institucioneve me titullarë në detyrë ose ushtrues detyre dhe nëse Gjykata Kushtetuese do të japë një interpretim të ri për përplasjet që kanë lindur pas betimit të deputetëve.
