Kuvendi i Kosovës ka miratuar me 99 vota një deklaratë të përbashkët gjithëpartiake lidhur me aktgjykimin e shkallës së parë ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit.
Deklarata është harmonizuar mes partive shqiptare parlamentare dhe ka marrë mbështetjen e Vetëvendosjes, PDK-së, LDK-së dhe AAK-së, duke shënuar një qëndrim të përbashkët institucional pas aktgjykimit të 16 shtatorit.
Në tekstin e miratuar, Kuvendi shpreh shqetësim të thellë ndaj aktgjykimit të shkallës së parë dhe kundërshton përfundimin gjyqësor për ekzistencën e një qëllimi kriminal të përbashkët.
Dokumenti thekson se lufta në Kosovë duhet të trajtohet në kontekstin e represionit, dëbimeve dhe krimeve të kryera nga regjimi i Slobodan Millosheviqit gjatë viteve 1998-1999 dhe se ky kontekst nuk duhet të shkëputet nga mënyra se si interpretohet lufta e UÇK-së.
Një prej pikave kryesore të deklaratës kërkon hartimin e një strategjie të përbashkët shtetërore, e cila do të bashkërendonte veprimet juridike, institucionale dhe diplomatike lidhur me trashëgiminë e luftës dhe proceset që po zhvillohen në Hagë.
Kuvendi kërkon gjithashtu që Dhomat e Specializuara të respektojnë mandatin e tyre në përputhje me kornizën ligjore mbi të cilën janë themeluar dhe kundërshton çdo interpretim që, sipas deklaratës, do të barazonte popullin e Kosovës me regjimin serb të kohës së luftës.
Një element me peshë të veçantë është zotimi i Kuvendit për të ndërmarrë hapa brenda kompetencave të tij kushtetuese dhe ligjore. Në këtë kuadër përmendet edhe ndryshimi i Ligjit për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar, me synimin që procesi të jetë i drejtë, transparent dhe në përputhje me qëllimin për të cilin janë krijuar këto institucione.
Ky zotim vjen në një kohë kur tashmë ekziston edhe një nismë e veçantë për ndryshimin e Ligjit për Specialen. Ditët e fundit kishte pasur dallime në qëndrime mes partive për mënyrën se si duhej të procedohej me ndryshimet ligjore, ndërsa deklarata e miratuar sot krijon një bazë të përbashkët politike për veprime të mëtejshme.
Aktgjykimi i shkallës së parë ndaj Thaçit, Veselit, Selimit dhe Krasniqit u shpall më 16 shtator 2026. Trupi gjykues i shpalli fajtorë për krime lufte të arrestimit dhe ndalimit të paligjshëm ose arbitrar, trajtimit mizor, torturës dhe vrasjes. Thaçi dhe Krasniqi u dënuan me nga 25 vjet burgim, Veseli me 18 vjet dhe Selimi me 13 vjet, ndërsa u shpallën të pafajshëm për akuzat për krime kundër njerëzimit. Aktgjykimi është i shkallës së parë dhe çështja mund të vazhdojë në fazën e apelimit.
Deklarata e Kuvendit e lidh qëndrimin institucional me tri çështje kryesore: trashëgiminë e luftës së UÇK-së, drejtësinë për viktimat dhe të drejtën e të dënuarve për një proces të drejtë. Me votimin e saj, Kuvendi është zotuar që këto tri fusha t’i trajtojë përmes veprimeve të mëtejshme institucionale.
