Uashington / Kinë — Shtetet e Bashkuara kanë bërë akuza ndaj Kinës se ka kryer testime sekrete me komponentë bërthamorë, duke shprehur shqetësime serioze për sigurinë dhe stabilitetin strategjik global. Zyrtarë amerikanë kanë theksuar se aktivitetet në fjalë nuk janë bërë transparente dhe se shpërndarja e informacioneve për to bie ndesh me angazhimet ndërkombëtare për kontroll dhe mosproliferim bërthamor.
Në reagimin e tyre, autoritetet amerikane kanë kërkuar shpjegime të qarta nga pala kineze, duke nënvizuar se çdo aktivitet që lidhet me programet bërthamore duhet të jetë i hapur ndaj inspektimeve dhe standardeve ndërkombëtare. SHBA ka shtuar se mungesa e transparencës rrit tensionet dhe minon besimin midis fuqive botërore, veçanërisht në një kohë kur diplomacia lidhur me armët bërthamore është në qendër të vëmendjes globale.
Qëndrimi amerikan është pritur me reagime të ndryshme në skenën ndërkombëtare. Partnerë të SHBA dhe aleatë evropianë kanë shprehur mbështetje për kërkesat për transparencë dhe respektim të traktateve ndërkombëtare, ndërsa disa vende të tjera kanë bërë thirrje për qetësi dhe dialog të hapur mes palëve.
Zyrtarë kinezë deri tani kanë mohuar publikisht akuzat, duke i cilësuar si të pabazuara dhe pjesë e një retorike të stisur që synon të zvogëlojë ndikimin e Kinës në arenën globale. Kina nënvizon rëndësinë e balancës strategjike dhe së drejtës sovrane të shteteve për të zhvilluar programet e tyre sipas interesave të sigurisë kombëtare.
Çështja e testimeve bërthamore ka historik të gjatë në marrëdhëniet ndërkombëtare, me traktate dhe mekanizma verifikimi që synojnë të parandalojnë shpërndarjen ose përdorimin e armëve bërthamore. Përplasjet e fundit midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës nënvizojnë sfidat e mëdha që mbeten në fushën e sigurisë ndërkombëtare dhe kontrollit të armëve.
